1. DT-regels

IK

STAM + T

STAM zonder uitgang

ik vind, ik word, ik loop, ik denk, ik zie, ik aanvaard, ik onderhoud

JIJ / JE VOOR het vervoegde werkwoord

STAM + D

STAM + T

jij loopt, je denkt, jij verbrandt, je aanvaardt, jij wendt of keert, jij wilt

JIJ / JE NA het vervoegde werkwoord

STAM + T  &  STAM + D

STAM zonder uitgang

loop jij, denk jij, verbrand jij, aanvaard je, wend of keer jij, wil jij

HIJ / ZIJ / HET

STAM + D

STAM + T

het gebeurt, het brandt, hij geeft, hij krijgt, het hangt af, het presteert, zij ontwikkelt, zij onderhoudt, hij kuist

VOLTOOID DEELWOORD

Indien STAM (= infinitief minus de uitgang -EN) van een zwak werkwoord eindigt op medeklinker uit "het fokschaap", dan eindigt het voltooid deelwoord op +T, zoniet op +D.

het is gebeurt, hij is verbrandt, zij heeft haar vakantie geplant, het is ontwikkelt, het is gekraakd

het is gebeurd, hij is verbrand, zij heeft haar vakantie gepland, het is ontwikkeld, het is gekraakt

Werkwoord: REIZEN   ⇒   stam = reiz   ⇒   'het kofschip' bevat 'z' niet, dus +D   ⇒   gereisd

2. Verwarringen en fouten in dagelijks taalgebruik

DAN ↔ ALS

Bij de stellende trap (even groot, even duur, ...) hoort altijd een ALS (zo groot als, zo duur als, ...), maar bij een vergrotende trap (groter, duurder) hoort altijd een DAN (groter dan, duurder dan, ...)

Ik ben groter als hij.

Ik ben groter dan hij.

MIJ ↔ IK

Hij is groter dan mij. Ik ben groter dan hem.

Hij is groter dan ik (ben). Ik ben groter dan hij (is).

GESLAAN ↔ GESLAGEN als voltooid deelwoord

Hij heeft me geslaan

Hij heeft me geslagen

ik zal hem verslaan, ik heb hem verslagen

SOWIESO

zowiezo, zo wie zo, zoiezo

sowieso

ALLESZINS

allesinds, allezinds, allesins, alles zins, alles sinds

alleszins

HUN ↔ HEN

HUN is de samentrekking van HEN en een voornaamwoord zoals AAN. Bijvb: ik geef dat aan hen = ik geef hun dat

ik zie hun, geef jij hen die tas

ik zie hen, geef jij hun die tas

onzetaal.nl, taaladvies.net

VAN OF AAN ELKAAR?

in der daad, weldegelijk, infeite, computer programma

inderdaad, wel degelijk, in feite, computerprogramma

SOMMIGE ↔ SOMMIGEN

Als er een woord wordt gebruikt om een groep dingen of personen te beschrijven (bv: de anderen, de vorigen, de lateren, sommigen, ...), dan eindigt dat woord enkel op -N als het een groep personen beschrijft. Als het gaat om dingen, dan volgt er nooit een -N, zelfs niet bij het meervoud.

taaladvies.net

Er uit zien ↔ Eruitzien

Eruitzien is een samengesteld werkwoord, en kan dus gescheiden worden als het wordt vervoegd. Wanneer die gescheiden delen echter bij elkaar en in de juiste volgorde staan, dan moeten ze aan elkaar geschreven worden.

onzetaal.nl

3. Algemene kritiek

Veel mensen zeggen dat taal niet belangrijk is; althans niet belangrijk genoeg om de basisregels correct toe te passen. Die mensen denken echter eveneens dat taal een subjectief gegeven is, een wolk van onzuiverheid die just-in-time moet ontward worden door het brein. Ze denken ook dat het normaal is dat taal niet eenduidig kan uitdrukken wat er bedoeld wordt; al hebben zij waarschijnlijk nog nooit te maken gehad met wetteksten.

4. Bedenkingen bij het wangebruik van de DT-regels

DT-regels maken deel uit van de basis van taalvaardigheid, en worden geacht gekend te zijn bij iedereen. DT-regels bestaat niet enkel voor de lol, maar dienen ook tot het leesbaarder maken van geschreven taal.

Hoe het komt dat zoveel mensen denken dat de derde persoon enkelvoud moet eindigen op een toegevoegde +D, dat weet ik helemaal niet, want die regel bestaat simpelweg niet. Een derde persoon enkelvoud onvoltooid tegenwoordige tijd eindigt ALTIJD op een +T, en die volgt op een D die eventueel al in de stam van het werkwwoord aanwezig is.

5. Andere zaken

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nullam lectus nibh, faucibus id sollicitudin et, hendrerit a augue. Aenean quis justo nulla, non vulputate enim. Cras aliquet placerat viverra. Curabitur molestie viverra blandit. Suspendisse felis massa, commodo vitae fermentum non, tincidunt sit amet libero. Ut euismod ultrices purus, in mattis libero cursus quis. In cursus egestas posuere.